Entegre Kütüphane Sistemini Tekrar Tekrar Düşünmek

Post by Neil Block in Türkçe

Entegre Kütüphane Sistemini Tekrar Tekrar Düşünmek

“Yeni-nesil” entegre kütüphane sistemleri hakkındaki telaş bir süredir devam ediyor. Genellikle bir "kütüphane servis platformu” olarak düşünülen bu yeni tasarım ILS, API kullanarak kütüphaneleri basılı merkezli bir yaklaşımdan uzaklaştıran ve dijital içeriği daha iyi ikame eden bir açık platform olma potansiyeli taşımaktadır. Elbette ki temelde kütüphaneler kullanıcılarına hizmet vermekle ilgililerdir. Peki, yeni kütüphane servis platformu ile kütüphane camiasının kullanıcı hizmetleri gelişim gösterir mi? Ya da farklı bir deyişle, günümüz dijital çağı kullanıcılarının ihtiyaçlarını yeni platform nasıl karşılayacak? 

Aslında bu soru bizi daha temel bir konuya yönlendiriyor. “Kullanıcı ihtiyaçları” nelerdir ve bunları karşılamak için gerekli çözüm ve araçları nasıl sağlıyoruz? Akademik kütüphaneler için kesin cevap “araştırmaya olanak vermek” fakat bunun en optimum biçimde nasıl yapıldığı, bizi ILS, keşif araçları ve günümüz kütüphanelerinin diğer öncelikleri arasındaki ilişkiyi tekrar düşünmeye sevk ediyor.

Eldeki ile başlayalım. Çoğu akademik kütüphane kaynaklarının büyük bölümünü dijital içeriğe ayırıyor. Bu durum doğal olarak mantıklı; “araştırmaya olanak vermek” temel misyonu ile oluşuyor. Yine de aynı zamanda, personel kaynakları ve en büyük yazılım yatırımları hala kütüphanelerin fiziksel envanterlerinin yönetiminin odak noktasıdır. İçeriğin keşfedilebilirliği düşünüldüğünde – basılı ve dijital – ki bu kütüphanenin temel misyonudur, odak noktamızı son kullanıcıya döndürmeliyiz. ILS’i (Entegre Kütüphane Sistemi) değerlendirdiğimizde, kullanışlılığını ve fonksiyonelliğini, kütüphanenin seçtiği keşif aracı ile “servisler arası işlem yapılabilirliği” odağında incelemeliyiz.

Son kullanıcı merkezli olunarak keşif aracı tecrübesinin önemi düşünüldüğünde, kütüphaneler keşif araçları değerlendirmelerini yaparken o keşif aracının tüm kesimlere kattığı değeri incelemelidirler. Keşif aracı için birçok alt segment bulunmaktadır: kullanıcı arayüzü, faydalanılabilecek içerik, ilgililik ve değer sıralaması, özel araştırma ihtiyaçlarına yönelik çözüm üretme esnekliği ve ILS ile entegre edilebilir API’lerin kullanımı. Dahası, keşif aracı seçimi – ya da keşif aracındaki tam metin makale içeriğinin kaynağı – ILS’den bağımısz olmalı. Sonuçta önemli olan, ILS’in keşif’i kullanırken verileri, kimlik doğrulama yöntemini, LMS sistemini ve kurum için kritik diğer servisleri entegre edebilme yeteneğidir.

Burada şeffaflık çok önemli hale geliyor. Şeffaflık seçim demektir. Şeffaflık ayarlanabilirlik demektir. Yazılım uygulamaları şeffaf olduğunda, kütüphaneler ILS’in arka plandaki kısıtlamalarından bağımsız olarak en iyi kullanıcı deneyimini sunan keşif aracını seçebilirler. Yine de “şeffaflık” vaatleri ve uygulanabilirlik genellikle gerçekten farklı olmaktadır. Sağlayıcılar olarak biz bu vaatleri uygulamalıyız, kütüphaneciler olarak biz mümkün olduğunca talepkar olmalıyız.

Bütünde, ILS’i (Entegre Kütüphane Sistemi) tekrar düşünmek odak noktasını değiştirmek, değerlendirme yöntemini – dışa doğru – daha kullanıcı odaklı keşif modeline değiştirmek demektir. Her türden içeriği erişim sağlamak mecburi olmakla beraber, “nasıl” sağlandığı da aynı derecede önem taşımaktadır. Kütüphaneciler her keşif aracını tüm koleksiyonu (tam metin içeriği, konuya özel veri tabanları, e-kitaplar, basılı kaynaklar, kurumsal arşivler, vs.) keşfetme yeteneğine göre değerlendirmelidir. Son kullanıcı odaklı yeni ILS’ler keşif araçlarını destekler ve arayüz entegrasyonu özelliği gösterir – sadece sözde değil performans olarak da eğer gerçekten yeni nesil ise.

Neil Bloc Hakkında


Other EBSCO Sites +